Πόλεμος ή εκεχειρία; Πίεση μέχρι τέλους ή ξαφνική αποκλιμάκωση;
Αυτό είναι το ερώτημα που επιχειρεί να θέσει το Κρεμλίνο μετά τις τελευταίες κινήσεις του Volodymyr Zelenskyy, με τον εκπρόσωπο της ρωσικής προεδρίας Dmitry Peskov να υποστηρίζει ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του Ουκρανού προέδρου δεν συμβαδίζουν μεταξύ τους.
Ο Peskov, σε δηλώσεις του στις 22 Σεπτεμβρίου, υποστήριξε ότι μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα ο Zelenskyy μιλούσε για συνέχιση της πίεσης στη ρωσική οικονομία, ενώ πλέον το Κίεβο εμφανίζεται να συζητά νέες μορφές κατάπαυσης του πυρός και αποκλιμάκωσης. Πρόκειται για την ερμηνεία του Κρεμλίνου στις τελευταίες ουκρανικές κινήσεις και όχι για ανεξάρτητη διαπίστωση ότι η ουκρανική πολιτική έχει πράγματι αλλάξει κατεύθυνση.
«Μέρα με τη μέρα δεν ταιριάζουν οι δηλώσεις»
Ο Dmitry Peskov έβαλε στο στόχαστρο αυτό που χαρακτήρισε ασυνέπεια ανάμεσα στη συνέχιση των ουκρανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και στις παράλληλες συζητήσεις για εκεχειρία.
Κατά τον ίδιο, οι δηλώσεις του Volodymyr Zelenskyy για το εάν ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί ή να οδηγηθεί σε παύση «δεν ταιριάζουν μεταξύ τους» από τη μία ημέρα στην άλλη.
Το Κρεμλίνο επιχειρεί έτσι να παρουσιάσει ένα βασικό δίλημμα:
Πώς μπορεί το Κίεβο να ζητά αποκλιμάκωση, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζει επιθέσεις που στοχεύουν κρίσιμες εγκαταστάσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία;
Η απάντηση του Κιέβου είναι διαφορετική. Η Ουκρανία θεωρεί τα ρωσικά διυλιστήρια και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις που συνδέονται με την πολεμική προσπάθεια νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, ενώ επισημαίνει ότι και η δική της ενεργειακή υποδομή δέχεται συνεχείς ρωσικές επιθέσεις.
Η στροφή προς την «ενεργειακή εκεχειρία»
Το νέο στοιχείο είναι ότι ο Zelensky βρίσκεται πλέον σε επαφές με τον Donald Trump με αντικείμενο μια πιθανή συμφωνία περιορισμού των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για συνάντηση με τον Trump στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με μία από τις βασικές προτάσεις στο τραπέζι να είναι μια λεγόμενη «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ο Zelensky έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις εναντίον της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής και των εξαγωγικών εγκαταστάσεων θα πρέπει να σταματήσουν και ότι μια τέτοια κίνηση από τη Ρωσία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίστοιχα βήματα αποκλιμάκωσης από την ουκρανική πλευρά.
Και εδώ βρίσκεται η καρδιά της νέας αντιπαράθεσης.
Για το Κίεβο, πρόκειται για αμοιβαία αποκλιμάκωση.
Για το Κρεμλίνο, οι δηλώσεις περί εκεχειρίας έρχονται ενώ η Ουκρανία εξακολουθεί να πραγματοποιεί σημαντικά πλήγματα στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Οι επιθέσεις που άλλαξαν τα δεδομένα
Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία.
Μέσα στον Σεπτέμβριο, ουκρανικά drones έχουν προκαλέσει σοβαρές διακοπές στη λειτουργία ρωσικών διυλιστηρίων. Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters, αρκετές από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής diesel της Ρωσίας αναγκάστηκαν είτε να περιορίσουν σημαντικά είτε να σταματήσουν προσωρινά την παραγωγή τους.
Στις 20 Σεπτεμβρίου, επίθεση με drone προκάλεσε επίσης διακοπή της επεξεργασίας πετρελαίου στο διυλιστήριο της Μόσχας, με σημαντικές μονάδες της εγκατάστασης να τίθενται εκτός λειτουργίας.
Η πίεση αυτή έχει ξεπεράσει πλέον τα σύνορα Ρωσίας και Ουκρανίας.
Οι αναταράξεις στην αγορά καυσίμων έχουν προκαλέσει ανησυχία και στην Ουάσιγκτον, καθώς οι τιμές του diesel έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ο Donald Trump έχει εκφράσει δημόσια ανησυχία για τις ουκρανικές επιθέσεις στις ρωσικές εγκαταστάσεις παραγωγής καυσίμων.
Και ξαφνικά ο Trump μπαίνει στο κέντρο του παιχνιδιού
Εδώ εμφανίζεται μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα διάσταση.
Η συζήτηση για εκεχειρία δεν γίνεται πλέον αποκλειστικά ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο.
Ο Donald Trump επιχειρεί να βάλει στο τραπέζι έναν περιορισμό των πληγμάτων στην ενεργειακή υποδομή και από τις δύο πλευρές.
Ο Emmanuel Macron επιβεβαίωσε ότι συζήτησε με τον Αμερικανό πρόεδρο πρωτοβουλίες για ένα μορατόριουμ επιθέσεων στον ενεργειακό τομέα, ενώ το ίδιο θέμα βρίσκεται και στην ατζέντα των συνομιλιών με τον Zelenskyy.
Η Μόσχα είχε ήδη δηλώσει στις 15 Σεπτεμβρίου ότι βλέπει θετικά την ιδέα μιας ενεργειακής εκεχειρίας, αν και συνέδεσε μια ευρύτερη συμφωνία με επιπλέον ρωσικές απαιτήσεις, μεταξύ των οποίων ζητήματα ναυσιπλοΐας και κυρώσεων.
Putin: «Όχι απλώς μια προσωρινή παύση»
Ο Peskov επανέφερε παράλληλα την πάγια δημόσια θέση του Vladimir Putin ότι η Μόσχα δεν επιδιώκει μια απλή προσωρινή κατάπαυση του πυρός αλλά μια συμφωνία που, όπως υποστηρίζει, θα οδηγεί σε μακροχρόνια διευθέτηση.
Το Κρεμλίνο παρουσιάζει μια βραχυπρόθεσμη εκεχειρία ως ανεπαρκή εάν δεν συνοδεύεται από ευρύτερες συμφωνίες για τα ζητήματα που η Ρωσία θεωρεί βασικές αιτίες της σύγκρουσης.
Την ίδια στιγμή, όμως, η Ρωσία συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της και το Κρεμλίνο δηλώνει ανοιχτά ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα συνεχίσουν να επιδιώκουν τους στρατιωτικούς στόχους που έχει θέσει η Μόσχα, ενώ παράλληλα δηλώνει διαθέσιμο για επανάληψη συνομιλιών.
Το παράδοξο: όλοι μιλούν για ειρήνη ενώ οι επιθέσεις αυξάνονται
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της σημερινής κατάστασης.
Την ίδια στιγμή που οι διπλωματικές συζητήσεις για αποκλιμάκωση πυκνώνουν, Ρωσία και Ουκρανία συνεχίζουν μεγάλης κλίμακας επιθέσεις η μία εναντίον της άλλης.
Ρωσικοί πύραυλοι και drones έπληξαν ουκρανικές περιοχές στις 22 Σεπτεμβρίου, προκαλώντας νέους θανάτους αμάχων, ενώ ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν ρωσικό διυλιστήριο στην περιοχή Samara.
Άρα οι δημόσιες συζητήσεις για εκεχειρία δεν σημαίνουν ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή συμφωνία για γενική παύση των εχθροπραξιών.
Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τη σύγκρουση δηλώσεων;
Η αντιπαράθεση Peskov–Zelensky δεν αφορά μόνο τις λέξεις.
Αφορά το ποιος θα αναγκαστεί να κάνει πρώτος πίσω.
Η Ουκρανία επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων ως μοχλό πίεσης, ενώ ταυτόχρονα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αμοιβαίου περιορισμού των επιθέσεων.
Η Ρωσία από την πλευρά της επιχειρεί να παρουσιάσει αυτή τη στάση ως αντίφαση: ότι δηλαδή το Κίεβο δεν μπορεί να μιλά ταυτόχρονα για ειρήνη και για συνέχιση της οικονομικής πίεσης.
Και στη μέση βρίσκεται ο Donald Trump, ο οποίος προσπαθεί να μετατρέψει τουλάχιστον ένα μέρος αυτής της σύγκρουσης —τις επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή— σε πεδίο διαπραγμάτευσης.
Πρόκειται για την αρχή μιας πραγματικής αποκλιμάκωσης ή απλώς για μια προσωρινή διπλωματική κίνηση ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται με ακόμη μεγαλύτερη ένταση;
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών